(मनिष यादवसंग अन्तरवार्ता सहितको फिचर स्टोरी)
मधेश प्रदेशले राजनीतिक अधिकार र संरचनागत पहिचान प्राप्त गरेको वर्षौँ बितिसकेको छ। तर जमिनमा देखिने वास्तविक परिवर्तनबारे प्रश्नहरू अझै उस्तै छन्, बजेट कहाँ खर्च भइरहेको छ? युवालाई किन अवसरसँग जोड्न सकिएको छैन? र विकास किन योजनाभन्दा बढी असन्तुलित अभ्यास जस्तो देखिन्छ?
प्रदेशभर पूर्वाधार निर्माणका कामहरू भइरहेका छन्, तर त्यसलाई मानव विकास, रोजगारी र उद्यमशीलतासँग जोड्ने समग्र दृष्टिकोण कमजोर रहेको सरोकारवालाहरू बताउँछन्।
“बजेट छ, तर परिणाम छैन”
मनिष यादव भन्छन्, “मधेशमा बजेटको आकार ठूलो हुँदै गएको छ, तर कार्यान्वयन र प्रभावबीच ठूलो अन्तर छ। धेरै परियोजना कागजमै सीमित हुने वा ढिलो कार्यान्वयन हुने समस्या देखिन्छ।”
उनका अनुसार पूर्वाधार विकास मात्रै दीगो समृद्धिको आधार हुन सक्दैन।
“यदि मानव पूँजी, शिक्षा, सीप र उद्यमशीलतामा लगानी भएन भने आर्थिक रूपान्तरण सम्भव हुँदैन,” उनी थप्छन्।
युवाको आवाज: “हामी अवसर खोजिरहेका छौं, भाषण होइन”
“पढाइ सकेपछि पनि काम पाइँदैन। सरकारी कार्यक्रमबारे सुन्छौं तर गाउँसम्म पुग्दैन। युवासँग ऊर्जा छ, तर अवसर छैन।”
उनका अनुसार धेरै युवाहरू रोजगारी नपाएर वैदेशिक रोजगारी वा अस्थायी कामतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्।
सामाजिक चिन्ता: लागूऔषध र असन्तुलित जीवनशैली
“गाउँ–गाउँमा लागूऔषधको समस्या बढ्दै गएको छ। विद्यालय र क्याम्पस उमेरका युवाहरू पनि यसको चपेटामा परिरहेका छन्।”
उनका अनुसार, सामाजिक सचेतना कार्यक्रम पर्याप्त नभएको र परिवार तथा शिक्षा प्रणालीबीचको दूरी बढ्दै गएको देखिन्छ।
सरकारको दृष्टिकोण: योजना छन्, चुनौती कार्यान्वयनमा
युवामुखी कार्यक्रमहरू सञ्चालनमा छन् तर कार्यान्वयन चुनौतीपूर्ण छ। “हामीले सीप विकास, उद्यमशीलता र रोजगारमुखी कार्यक्रम चाहन्छौं। तर सबै क्षेत्रमा समान रूपमा प्रभाव पुर्याउन स्रोत, समन्वय र जनसहभागिता आवश्यक छ,” उनले बताए।
सुझाव: “उद्यमशीलता नै समाधान हो”
मधेशको दीगो समाधान उद्यमशीलता र स्थानीय उत्पादन प्रणालीमा छ। “यदि युवालाई स्टार्टअप, कृषि आधुनिकीकरण र प्रविधिमा जोड्न सकियो भने बेरोजगारी मात्र होइन, सामाजिक विकृति पनि घट्छ।”
भविष्यको प्रश्न युवामाथि निर्भर
मधेशसँग जनशक्ति छ, ऊर्जा छ र सम्भावना पनि प्रशस्त छ। तर प्रश्न स्पष्ट छ।
यो जनशक्तिलाई अवसरमा बदल्ने राजनीतिक र प्रशासनिक इच्छाशक्ति कति छ?
वर्तमान अवस्थाले देखाउँछ, विकास केवल संरचनामा होइन, सोच र प्राथमिकतामा पनि निर्भर हुन्छ। युवामाथि लगानी नगरी समृद्धिको लक्ष्य पूरा हुन कठिन देखिन्छ।
अब मधेशको भविष्य केवल भौतिक योजनामा होइन, युवाको हातमा छ तसर्थ सरकारले युवामा लगानी लगाउने गरि कार्यक्रमहरु बनाउदै कार्यान्वयनमा ल्याउनु पर्छ। यस्ता निति तथा कार्यक्रमका लागि मधेशका युवाहरु संगठित बनि संघर्ष गर्न आवश्यक भए संघर्ष सम्म गर्न सक्नु पर्छ। साथै युवाहरु आफुलाई निति निर्माण र नेतृत्वतहसम्म पुर्याउन सक्नु पर्छ – मनिष यादव बताउँछन्।
तपाईको प्रतिक्रिया !